Steun ons en help Nederland vooruit

woensdag 28 april 2021

Vernieuwing Amsterdams referendum

Het Amsterdamse referendum was verouderd en aan een update toe. De gemeenteraad heeft ingestemd met nieuwe uitgangspunten voor het referendum. D66 heeft daarbij twee aanvullende voorstellen ingediend om het referendum uit te breiden naar de stadsdelen én het invoeren van een evaluatie na het eerste referendum om de werkwijze te optimaliseren. Raadslid Jan-Bert Vroege: ‘‘Het referendum wordt met deze wijzigingen makkelijker op te zetten en zal aanzienlijk meer mogelijkheden kennen. En dat is goed nieuws voor de directe democratie in Amsterdam!’’

Het huidig referendum
Het huidig referendum in Amsterdam is een raadgevend referendum. Op basis van de grondwet en de gemeentewet moet een referendum in Nederland raadgevend zijn en kan het niet een beslissend referendum zijn. In de huidige vorm kunnen burgers een volksinitiatief, een burgerinitiatief of een correctieve volksraadpleging (referendum) aanvragen over een raadsbesluit. Voor het referendum zijn nu 27.000 steunbetuigingen vereist. Deze middelen zijn echter beperkt tot raadsbesluiten waardoor  veel beslissingen die impact hebben op de directe leefomgeving van Amsterdammers niet referendabel zijn. ‘‘Het huidig stelsel is te beperkt. Door de vernieuwing zijn er meer besluiten referendabel, zijn er minder uitzonderingen, en minder handtekeningen nodig’’ aldus Vroege.

Uitbreiding referendum
Afgelopen week heeft de gemeenteraad ingestemd met een vernieuwd referendum. Hoofddoel van de vernieuwing is burgers meer directe invloed te geven op publieke besluiten die genomen moeten worden in Amsterdam. Nevendoelen daarbij zijn: zeggenschap voor iedereen vergroten, burgerschap en betrokkenheid versterken, debat en dialoog in de stad tussen burgers en politici stimuleren, en zorgen voor inclusiviteit. In hoofdlijnen zal het referendum nu over meer zaken aangehaald kunnen worden. Waar het aanvankelijk alleen over raadsbesluiten een uitspraak kon doen kan er nu ook een referendum georganiseerd worden over besluiten van het stadsbestuur die voor wensen en bedenkingen naar de gemeenteraad gestuurd worden. Daarnaast zijn er minder zaken uitgezonderd van een referendum, zoals het opheffen of oprichten van een stadsdeel. Ook is het aantal benodigde handtekeningen voor een definitief referendumverzoek verlaagd naar 10.000 steunbetuigingen.

Toevoegingen D66
Aan de bovenstaande vernieuwingen heeft de fractie van D66 nog een aantal voorstellen toegevoegd om de referenda beter toegankelijk te maken en dichter bij de bewoner te brengen. Zo vindt D66 dat er ook een referendum mogelijk moet zijn tav van besluiten die genomen worden door een stadsdeel. Dit zijn vaak besluiten die dicht bij de bewoner staan en op lokaal stadsdeelniveau goed geschikt zijn voor een volksraadpleging. Daarnaast heeft D66 aanvullend voorgesteld om het eerste referendum in de nieuwe vorm te evalueren naderhand. Op die manier wordt het referendum weer bijgeschaafd aan de veranderende behoefte van een stad in beweging. Vroege: ‘‘Democratie is tot in de kern verwoven met onze maatschappij. De maatschappij is constant in beweging en aan verandering onderhevig. De democratie moet daarbinnen niet een statisch gegeven zijn maar mee kunnen bewegen op de veranderende behoeften van de maatschappij waar zij zo innig mee verbonden is. Door het referendum nu te vernieuwen en naderhand te evalueren kun je anticiperen en leren van ervaringen.’’

Wil je meer weten over de vernieuwing van het Amsterdams referendum? Klik dan hier en ga naar de stukken onder agendapunt 5.